Περιγραφή της μελέτης ΠΑΓΟΔΑ

Κατηγορίες: ΠΑΓΟΔΑ

Μελέτη ΠΑΓΟΔΑ (επίδραση Πιταβαστατίνης ή Ατορβαστατίνης) στη Γλυκόζη ορού μετρίου έως πολύ σοβαρού κινδύνου για ανάπτυξη σακχαρώδη Διαβήτη Ασθενών.

Εισαγωγή

Η χρήση στατινών έχει συνδεθεί με δυσμενή επίδραση στο μεταβολισμό των υδατανθράκων και αυξημένη επίπτωση νεοεμφανιζόμενου σακχαρώδη διαβήτη [1]. Ωστόσο η επίδραση μπορεί να μην αφορά όλες τις στατίνες, με την πιταβαστατίνη να παρέχει ενδείξεις ουδέτερης ή και ευνοϊκής επίδρασης στο μεταβολισμό της γλυκόζης [2,3]. Αυτή η διαφορά όσον αφορά την επίδραση των στατινών στο μεταβολισμό της γλυκόζης έχει καταδειχθεί και σε τυχαιοποιημένες διπλά τυφλές μελέτες σύγκρισης της πιταβαστατίνης με την ατορβαστατίνη, μια από τις πλέον χρησιμοποιημένες στατίνες [4,5]. Εκτός των τυχαιοποιημένων συγκριτικών μελετών, οι μελέτες παρατήρησης διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διεύρυνση των αποτελεσμάτων της φαρμακευτικής αγωγής [6]. Η μελέτη παρατήρησης LIVES (σε Ιάπωνες ασθενείς) έδειξε ευνοϊκά αποτελέσματα σχετικά με την επίδραση της πιταβαστατίνης στο μεταβολισμό της γλυκόζης [7].

Σκοπός

Η καταγραφή των μεταβολών των παραμέτρων του μεταβολισμού της γλυκόζης σε ασθενείς που ξεκινούν ή επανεκκινούν θεραπεία με στατίνη (πιταβαστατίνη ή ατορβαστατίνη) και παρουσιάζουν μέτριο έως πολύ υψηλό κίνδυνο εμφάνισης ΣΔ2 βάσει του Finnish Diabetes Risk Score. Το ερωτηματολόγιο αυτό έχει πιστοποιηθεί επιτυχώς για τον ελληνικό πληθυσμό [8]. Η ατορβαστατίνη, στις δόσεις που συνήθως χορηγείται (10-20 mg), επελέγη ως μέτρο σύγκρισης καθώς ήδη υπάρχει σχετική βιβλιογραφία τυχαιοποιημένων συγκριτικών μελετών και αποτελεί μια πολύ συχνά συνταγογραφούμενη στατίνη.

Σχεδιασμός

Πολυκεντρική, ανοιχτή, προοπτική μελέτη παρατήρησης

Υλικό – Μέθοδοι

Στο πλαίσιο της καθημερινής άσκησης της Ιατρικής και βάσει των ισχυουσών κατευθυντήριων οδηγιών, από τους ασθενείς ου πρέπει να λάβουν στατίνες και είτε δεν έχουν λάβει ποτέ στατίνη στο παρελθόν (naϊve), είτε έχουν πάνω από 6 μήνες που διέκοψαν την προηγούμενη αγωγή με αυτό το φάρμακο, εκείνοι στους οποίους θα συνταγογραφηθεί ατορβαστατίνη στις δόσεις 10-20 mg ή πιταβαστατίνη 2-4 mg θα κληθούν να συμπληρώσουν το Finnish Diabetes Risk Score. Όσοι έχουν Score ≥ 112 μπορούν να λάβουν μέρος στη μελέτη. Στους ασθενείς κατά την έναρξη της μελέτης θα καταγραφεί το οικογενειακό ιστορικό διαβήτη, οι χρησιμοποιούμενες φαρμακευτικές αγωγές, τα σωματομετρικά στοιχεία (βάρος, ύψος, περίμετρος μέσης, BMI) και αθ προσδιορισθούν τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης σε καθιστή θέση. Από τον εργαστηριακό έλεγχο που θα πραγματοποιείται στο πλαίσιο της διερεύνησης/ παρακολούθησης της δυσλιπιδαιμίας θα καταγράφονται οι παρακάτω παράμετροι: γλυκόζη, ινσουλίνη, HbA1c, ουρικό οξύ, κρεατινίνη, ουρία ολική LDL και HDL χοληστερόλη, τριγλυκερίδια, CK, AST, ALT. Οι παράμετροι αυτοί θα επανακταγραφούν στους 3, 12, και 24 μήνες μετά την έναρξη αγωγής. Οι ασθενείς θα επικοινωνούν με το προσωπικό της μελέτης και θα γίνεται προγραμματισμός έκτακτης επίσκεψης στο κέντρο οποτεδήποτε παρατηρηθούν συμπτώματα συμβατά με την παρουσία διαβήτη (πολυουρία, πολυδιψία, πολυφαγία, απώλεια βάρους). Σε όλους τους ασθενείς θα δοθούν συστάσεις για συστηματική άσκηση και απώλεια βάρους (εφόσον είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι).

Τελικό καταληκτικό σημείο είναι η μεταβολή της γλυκόζης νηστείας (και της HbA1C) έναντι βασικής τιμής ένα χρόνο μετά την έναρξη της θεραπείας.

Δευτερεύοντα καταληκτικά σημεία

  • Ινσουλινοαντίσταση βάσει του δείκτη HOMA στους 3 μήνες, στο έτος και στα 2 έτη
  • Μεταβολή της γλυκόζης νηστείας έναντι της βασικής τιμής στους 3 μήνες και στα δύο έτη
  • Ποσοστό νέων περιπτώσεων ΣΔ2 μέσα σε δύο έτη
  • Μεταβολές των επιπέδων γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (αν καταγράφεται) στους 3 μήνες, στο έτος, στη διετία
  • Διαφορές στη μεταβολή γλυκόζης νηστείας, στη μεταβολή γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης και στη μεταβολή δεικτών HOMA στους 3 μήνες, στο έτος και στα δύο έτη, μεταξύ ισοδύναμων σχημάτων πιταβαστατίνης ή ατορβαστατίνης (στο πλαίσιο των δυνατοτήτων μιας μελέτης παρατήρησης)

Κριτήρια αποκλεισμού από τη μελέτη θα αποκλεισθούν ασθενείς

  • με σακχαρώδη διαβήτη (σύμφωνα με τα κριτήρια της ADA) ή σε αγωγή με φάρμακα που κατά την κρίση του Ιατρού επηρεάζουν το μεταβολισμό των υδατανθράκων (να αναφερθούν).
  • με εγκατεστημένη αγγειακή νόσο (ΟΕΜ, ΑΕΕ, περιφερική αρτηριακή νόσο)
  • με αρρύθμιστη αρτηριακή πίεση κατά την έναρξη της μελέτης. Οι υπερτασικοί ασθενείς μπορούν να λάβουν μέρος στη μελέτη εφόσονέχουν ρυθμισμένη αρτηριακή πίεση και βρίσκονται σε σταθερή αντιυπεραστική αγωγή (συμπεριλαμβανομένων και των θειαζιδικών διουρητικών ) για τουλάχιστον 1 μήνα πριν την ένταξή τους στη μελέτη. Σε περίπτωση απορρύθμισης της αρτηριακής πίεσης κατά τη διάρκεια της μελέτης θα καταβάλλεται κάθε προσπάθεια για επίτευξη των στόχων της αντιυπερτασικής αγωγής με τη χορήγηση ή τροποποίηση της δόσης των φαρμάκων που δεν ασκούν σημαντική επίδραση στο μεταβολισμό των υδατανθράκων (π.χ. με αμλοδιπίνη)
  • με εγκατεστημένη χρόνια ενεργό ηπατική νόσο
  • με μυϊκή νόσο που αποκλείει τη χορήγηση στατινών